خون در مدفوع مىتواند از ضایعات معده و دوازدهه، رودهٔ باریک کولون، یا مقعد و رکتوم منشاء بگیرد. دفع خون تیره تا روشن از مقعد به نفع وجود منبع خونریزى در دستگاه گوارش تحتانى است، ولى رنگ خون در مدفوع ، تابعى از مدت زمانى است که خون در دستگاه گوارش مانده است، و خون قرمز روشن ممکن است از یک زخم دوازدهه یا هموروئید یا هر نقطهاى بین آنها منشاء بگیرد. اگر بیمارى که خون قرمز روشن دفع مىکند در شوک نباشد، محل خونریزى احتمالاً در رودهٔ باریک دیستال یا کولون است. |
شیوع خونریزى در کولون راست و چپ تقریباً برابر است، احتمالاً به این علت که آنژیودیسپلازىها در سمت راست برجسته هستند، ولى دیورتیکولهاى سمت راست نیز ممکن است خونریزى کنند. ضایعات خونریزىدهنده در رودهٔ باریک نادر و شامل تلانژکتازى هموراژیک ارثى (سندرم رندو - اوسلر - وبر) هستند. |
خونریزى مزمن رکتال، که نوعاً در بیماران دچار سرطان، پولیپ، هموروئید و ضایعات دیگر دیده مىشوند، نیاز به ارزیابى فورى ندارد. هرچند، خونریزى شدید حاد، مشکلى بالقوه مرگبار است و ارزیابى و درمان حیاتى هستند. |
بیمار دچار خون در مدفوع شدید با مایعات وریدى و تزریق خون احیاء و همزمان، اقدمات تشخیصى آغاز مىشوند. پارامترهاى انعقادى را باید اندازهگیرى و نقصها را اصلاح کرد. بیمارىهاى همراه را باید در اسرع وقت شناسائى و درمان کرد. معاینهٔ مقعد با انگشت، آنوسکوپى و سیگموئیدوسکوپى را باید بدون هرگونه اتلاف وقتى براى آمادهکردن روده انجام داد. اگر یک ضایعهٔ خونریزىدهندهٔ در مقعد و رکتوم یافته شود، باید درمان شود. |
باید براى بیمار لولهٔ معده گذاشته شود و مایع آسپیرهشده براى صفرا، خون واضح، و خون نهفته بررسى شود. وجود خون در معده به معناى خونریزى از دستگاه گوارش فوقانى است و ازوفاگوگاسترودوئودنوسکوپى (EGD) انجام مىشود. گاه بیمار از دوازدهه خونریزى مىکند، ولى خون به معده پس نمىزند، وجود صفرا در مایع آسپیرهشده از معده ظاهراً مىتواند این احتمال را از بین ببرد، ولى در غیاب خون یا صفرا، EGD باید انجام شود. |
اگر EGD منفى باشد و خونریزى احتمالاً متوقفشده یا با سرعت کمى ادامه داشته باشد، کولون را مىتوان با محلول پلىاتیلن گلیکول سدیم آماده کرد، و کولونوسکوپى ظرف چند ساعت انجام مىشود. تنقیهٔ باریم ناهنجارىهائى مانند دیورتیکول را آشکار مىکند، ولى این را که کدام ضایعه خونریزى مىکرده مشخص نمىکند. |
نتایج حاصل از استفاده از گویچههاى سرخ نشاندار شده با 99mTC نسبت به کولوئید گوگرد 99mTC برترى دارد، ولى مشخص کردن محل خونریزى با هیچیک از دو روش قابل آنژیوگرافى بهندرت در نشان دادن محل خونریزى موفق است، درنتیجه کولونوسکوپى باید انجام شود. |
گزینهٔ دیگر براى خونریزى سریع، کولونوسکوپى اورژانس بدون آماده کردن روده از قبل است. خون حالت مسهل دارد و کولون ممکن است خالى از مدفوع باشد. |
جراحى براى خونریزىاى که با وجود مانورهاى درمانى آنژیوگرافیک یا اندوسکوپیک همچنان ادامه مىیابد یا عود مىکند، اندیکاسیون دارد. جراحى همچنین در بیماران کمخطرى که خونریزى آنان متوقف و منبع خونریزى مشخص شده است و نمىتوان آن را با روش دیگرى درمان کرد (مثلاً انعقاد کولونوسکوپیک) توصیه مىشود. |
میزان مرگ ناشى از خونریزى گوارشى تحتانى حدود ۱۵%-۱۰ است. |